ESER SÖZLEŞMESİNİ FESHİ - FESHİN HAKSIZ OLDUĞUNUN TESPİTİ VE İPTALİ - DAVA KOŞULLARI (Hukuki Yarar)
HUMK.188
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup davalı yanca yapılan fesih işlem inin haksız olduğunun tespiti ve iptali istemine ilişkindir. Tespit davasında hukuki yarar da, başka şekilde hukuki korunmanın sağlanamaması halinde vardır.va
Hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup davalı yanca yapılan fesih işlem inin haksız olduğunun tespiti ve iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile sözleşmenin davalı tarafından feshinin haksız olduğunun tespitine dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava koşullarından birisi de dava açılmasında davacının hukuki yararının bulunmasıdır. Buna hukuki korunma ihtiyacı da denir. Davacının mahkemeden hukuki korunma istemesinde korunmaya değer bir yararı bulunmalıdır. Dava hakkı hukuki yararla sınırlıdır. Tespit davasında hukuki yarar da, başka şekilde hukuki korunmanın sağlanamaması halinde vardır. Doktrin ve Yargıtay içtihatlarında eda davası açılarak hukuki himayenin sağlanabileceği durumlarda ve eda davası açılması mümkün olan hallerde tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmadığı kabul edilmektedir. Somut olaydaki eser sözleşmesinde bedelin belli miktarda para olarak ödenmesi kararlaştırılmış olup tapuda arsa payı devrini içermediğinden tek taraflı irade beyanı ve bu beyanın karşı tarafa ulaşmasıyla hukuki sonuçlarını doğurmuştur. Davacının fesihte haklılık durumuna göre davalı iş sahibinden menfi ve müspet zararlarını talep etmesi mümkün olduğundan eldeki tespit davasını açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Bu durumda davanın, dava şartlarından olan hukuki yalar yokluğu sebebiyle reddi yerine yanlış değerlendirme sonucu kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına ( BOZULMASINA ), bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, oybirliğiyle karar verildi.
Y15HD 19.01.2009 - K.2009/153